Posts tonen met het label de reis gaat verder. Alle posts tonen
Posts tonen met het label de reis gaat verder. Alle posts tonen

vrijdag 11 september 2009

Lastige zaken

Dit blog gaat over de reis van de Doopsgezinde Zending om de nieuw ontwikkelde cursus over de Jozef-verhalen aan te bieden (zie ook het linkerpanel), maar ook over de aparte trips die leden van de delegatie vervolgens gemaakt hebben. Tot nu toe is weinig aandacht besteed aan de kleine en grote minder prettige kanten van Zambia en Zimbabwe.
Allereerst de tsetse vlieg. Daar hebben we vooral in de bush erg veel last van gehad. Het is een soort steekvlieg die de slaapziekte overbrengt. Je kunt je er niet echt tegen beschermen, alleen maar zorgen dat je niet gestoken wordt. Maar zodra je ergens stopt vliegen ze de auto in. Inspuiten met Deet of Dettol helpt niet of nauwelijks. Bij de ingang van een kamp staat vaak een flacon met dettol waarmee je de hele auto moet inspuiten. Men zegt wel dat de slaapziekte niet meer heerst, maar dat is meer wishful thinking. Waar we in het begin niet zoveel last van hadden waren de muggen. Dat wordt nu dubbel en dwars goedgemaakt. Muggen zijn de overbrengers van malaria. Inspuiten helpt redelijk en een klamboe is een must. Vandaag gaan we het huis waar we nu verblijven uitroken…

En tot slot is daar de hitte. In Kitwe was de temperatuur aangenaam, zo’n 25*. En ’s avonds trokken we een trui aan. Hier is het vanaf een uur of 12 tot een uur of 5 bijna 40*, en dat is niet meer prettig. Vreemd genoeg kennen ze hier geen siësta. Ook vind ik het merkwaardig dat de meeste Afrikanen geen hoed of zo dragen. In de Aziatische landen zie je iedereen met hoed…

Malaria is doodsoorzaak nummer 1, op de voet gevolgd door Aids. Merkwaardig genoeg zie je nergens iets over Malaria, maar in Zambia zie je zodra je in de bewoonde wereld komt grote borden met voorlichting: “Aids discrimineert niet, discrimineer dus niet” en “Aids kan worden voorkomen, onthoud je of vrij veilig”. Er zijn ook andere grote voorlichtingscampagnes: tegen kindermishandeling en tegen huiselijk geweld. Die laatste campagne komt erg overeen met die in Nederland: “geweld is niet gewoon, zoek hulp”.

En dan is er natuurlijk de armoede en de honger. In het noorden, rond Kitwe viel het nog mee, maar zodra we wat afzakte zagen we kinderen met van die bolle buiken, ontstoken ogen enz. Er werd ons steeds dringend afgeraden om de kinderen wat te geven. Ze moeten leren dat bedelen niets oplevert, maar iets verkopen wel. We hebben daarom maar heel vaak wat bananen, wat nootjes of zo aan de kant van de weg gekocht. Bij die een zakje en bij een ander een zakje. En dan geen wisselgeld terugvragen. Wij verblijven nu in Zimbabwe in een huis met een golfplaten dak. De hele buurt heeft dezelfde huizen. Waar wij wonen is indertijd een kamer bijgebouwd. En er wonen twee mensen. In de andere huizen wonen twee of soms drie gezinnen. Niemand heeft maar een baan. Gisteravond was er even een buurvrouw op bezoek. Haar man is een jaar of vier geleden naar Zuid Afrika gegaan. Normaal sturen de mannen dan af en toe geld. Hij niet. Ze heeft drie kinderen, een baan in een winkel, ze had net een partij lakens op de kop getikt en ging die verkopen, was in haar vrije tijd counselor voor de kerk en leidde daar ook de gebedsavonden. Zo is het eigenlijk met iedereen: je doet een beetje van dit en een beetje van dat. Wees niet afhankelijk van één baan. Eigenlijk hetzelfde wat we vroeger op school bij aardrijkskunde leerden: een monocultuur is niet goed.
Willemien

In de bush en op naar Zim


Na de relatieve bewoonde wereld van Itezhi Tezhi zijn we voor de laatste keer de bush ingegaan. De weg was relatief goed. Soms konden we wel 25 of 30 km per uur (maar nooit langer dan een minuut of vijf!). Tijdens deze laatste twee dagen hebben we behalve olifanten en kudu’s geen groot wild meer gezien. Wel prachtige vogels, verschillende soorten herten, apen enz. De lodge in Nanzhila was weer heel anders, veel simpeler dan tot nu toe. Maar ook hier kregen we een eigen assistent, die het vuur aanmaakt, zorgt voor water en ook vaak adviezen kan geven over waar wild te zien is of hoe bepaalde dieren heten. De tweede dag kregen we een zachte band, dus maar doorgereden tot we weer in de bewoonde wereld kwamen. In Kalomo was gelukkig iets wat op een garage leek en waar ze lucht voor de band hadden. Na een lange en stoffige weg kwamen we in de echte bewoonde wereld: Livingstone. In een backpackers guesthouse konden we de tenten opzetten. Voor de laatste keer! De volgende dag geprobeerd geld op te nemen. Nou nee dus. Wisselen kon gelukkig wel. Daarna naar de grens. Een beleving apart. Eerst de Zambiaanse douane: stempel en klaar. Maar eigenlijk mag je niet met je eigen auto de brug over de Zambezi over (of je moet hem voor veel geld in Zimbabwe inklaren). We hadden een pick-up met vele koffers, tenten, potten en pannen. Dat wilden we overhevelen in twee taxi’s. Gelukkig kwam er een of andere slimme Zambiaan naar ons toe. Met zijn hulp toch met de eigen auto de grens over. Aan het einde van de brug, vlak voor de grens met Zimbabwe alle bagage eraf. Nathalie met de Zambiaan en de auto terug, naar het vliegveld om de auto in te leveren. Brian met twee koffers de grens over en met een taxi naar hun huis in Vic Falls. Daar de eigen auto opgehaald. In die tussentijd mocht Marleen heen en weer lopen om ALLE bagage de grens over te slepen. Ik ondertussen de formaliteiten voor de visa afgehandeld. Na 1 ½ uur kwam Nathalie terug en konden we de grens over lopen. Zimbabwe here we are! Op naar het prachtige huis van Brian en Marleen voor een verblijf van vier dagen. Met bezoeken aan een aantal projecten. Zondag gaan we hier naar de kerk. We zullen eerst contact opnemen met de dominee om te bekijken of we in de dienst iets over TEEZ mogen vertellen. Vast wel!
Willemien

maandag 7 september 2009

Victoria Falls


Eind van de middag was er nog tijd om de Victoria Falls te bezoeken. Woorden schieten te kort.

zaterdag 5 september 2009

In between 3


Het is veel kilometers maken geblazen in een land ruim 44 keer zo groot als Nederland. Op bijgaande foto benen, die hun bijdrage aan al dit verplaatsen konden beperken tot het "bij de hand houden" van het waterflesje (wel belangrijk op de soms stoffige wegen!). Ondertussen is er in de auto tijd om het volgende bezoek voor te bereiden.

Leeuwen, olifanten, apen en nijlpaarden


Zaterdag 5 september
Even geen doopsgezinde werkzaamheden, maar gewoon vakantie. We zitten op onze tweede kampeerstek. Aapjes spelen in de bomen om ons heen en maken gekke geluidjes. Gisteravond hoorden we een olifant vlak in de buurt – je hoort dat aan het kraken van de bomen, maar we zagen hem niet. Dat was de avond ervoor, op onze eerste plek, wel anders. Maar liefst drie grote olifanten (ze zijn hier echt veel groter dan die in Artis!) liepen op nog geen tien meter van onze tent. We zaten allemaal doodstil. De olifanten waren gewoon aan het kuieren, stonden eens stil, liepen weer een stukje, draaiden zich eens om en na verloop van tijd vertrokken ze weer. Olifanten zijn wel gevaarlijk, maar alleen als ze zich bedreigd voelen of zo.
We hebben inmiddels een paar tochten met een gids gemaakt. Zowel over land als op het water. Teveel gezien om op te noemen. Laat ik me beperken tot de leeuwen. De eerste ochtend zagen we – nou ja, zag de gids – sporen van een leeuw. Die zijn we gaan volgen (in een open safari landrover). Uiteindelijk vonden we een mannetje en een vrouwtje slapend onder een boom. Ze keken wat verstoord, maar bleven rustig liggen. We konden ze tot op een paar meter benaderen (brrr, ik zat aan de kant van de leeuwen). ’s Avonds zijn we met dezelfde gids kijken of ze er nog waren. Ze hadden zich een klein stukje verplaatst, want ze waren de liefde gaan bedrijven. Als ze daar eenmaal mee beginnen dan wordt de leeuwin ongeveer iedere 7 minuten besprongen, maar alleen als ze staat. Dat kan dagen doorgaan. Het werd donker, maar gelukkig hadden we een grote schijnwerper bij ons. Na verloop van tijd weggegaan en toen kregen we via de radio een berichtje dat er ergens anders ook nog leeuwen moesten zijn. In het donker toch gevonden. Onze gids was echter bezorgd: de jonge leeuwen (8 maanden oud) en de moeder waren er niet. Na enig zoeken ook gevonden.
Vandaag gaan we naar een dorpje (dat betekent een aantal hutjes, heel veel kinderen en aardige mannen en vrouwen) waar ze nog op de manier uit het ijzeren tijdperk aan het smeden zijn. Daarna ’s middags een tocht over de rivier hier. We zijn benieuwd.
Vanmiddag is in Haarlem de opening van de tentoonstelling van Haarlem tot Harlem (of zoiets). Gek idee.
Willemien.

Holland Huis in Solwezi

Dinsdag
Vroeg op en na een uitgebreid ontbijt – en het opladen van twee four Wheel drives – op naar het Holland Huis. Wij zouden het een bedrijfsverzamelgebouw noemen, ieder bedrijfje dat zich er wil vestigen moet minimaal 1 gehandicapte in dienst hebben. Wij kwamen speciaal voor de timmerwerkplaats van Mozes en zijn mannen. Daar is jaren geleden Hugo Timmermans op verzoek van de doopsgezinden heen gegaan om hen te helpen de Mukwa-stoelen (van Mukwa hout) te maken, naar een design van Piet Hein Eek. Die stoelen staan inmiddels in Jansje, de cadeauwinkel met ondersteunende horeca van de doopsgezinden in Haarlem. Helaas produceren ze de stoelen niet echt meer. Allereerst moeten ze investeren om het hout te kopen en op te halen, daarna moeten ze investeren in het op dikte zagen van de planken voor de stoelleuningen. Ze zouden maar wat graag een machine hebben om dat laatste zelf te kunnen. Momenteel maken ze alleen van alles en nog wat op bestelling. Zo waren ze toen wij kwamen bezig met een doodskist.
We hadden foto’s mee van de door hen gemaakte stoelen, zoals die nu gebruikt worden in Jansje en hoe ze daar tentoongesteld staan in de kelder om te verkopen. Ik heb geprobeerd uit te leggen dat als ze een paar stoelen zouden neer zetten, dat mensen die dan misschien wel zouden willen kopen. Ik kreeg niet de indruk dat ik ze kon overtuigen….
Na het Holland Huis de laatste boodschappen en snel op weg. Na een dikke honderd kilometer moesten we definitief (nou ja – voor deze reis) van elkaar afscheid nemen. Jonathan, Bart en Steven door naar Zambezi, Marleen, Brian, Nathalie en Willemien door naar het Kafue park. Met een eerste nacht Kasempa. Daar hebben we nog uitgebreid gepraat met een leraar aan een middelbare jongensschool. Geen gemakkelijke taak om 700 (!) jongens de basisbeginselen van natuurkunde bij te brengen zonder te beschikken over materialen waarmee je zaken aanschouwelijk kan maken. Zoals de Maagdenburger halve bollen (wie het niet weet: Wikipedia geeft antwoord).
Willemien

Mulenga en afscheid van de rest van de groep van Kitwe

Zondag en maandag
Zondagmiddag kwam Mulenga op bezoek, het lid van de TEEZ-groep dat wel in Nederland was, maar die we nu nog niet ontmoet hadden. Ze is inmiddels verhuisd en is een organische boerderij aan het opzetten. Ook heeft ze bij de lokale gemeente subsidie gevraagd om een ‘wilde bloemen’ wandeling uit te zetten. We hebben erg leuk met haar gepraat, o.a. over ons idee voor een Afrikaans kookboek, met foto’s en Bijbelse verhalen. Dat viel in goede aarde. Wie weet….
Maandag was het opbreken geblazen. Al vroeg vertrok Jonathan naar Ndola om zijn broer en heeeel veel spullen voor de school in Zambezi op te halen. Na een prachtige tocht kwamen we rond half zes (vlak voor donker dus) in Solwezi. Koffers in de lodge en vervolgens naar Ronald de Groot, een Nederlander die nauw betrokken is bij het Holland Huis en de Mukwa stoelen. Die stoelen staan o.a. in groten getale in Jansje, de cadeauwinkel van de doopsgezinden in Haarlem. Hij had weinig vertrouwen in de toekomst van dat project. Zonder begeleiding – zo vond hij – werd het niks. Meer vertrouwen had hij in een soortgelijk project in Lusaka. Daar was permanente begeleiding. Ronald had een heerlijk vuurtje en fiks wat Zambiaans bier. Jammer dat we weg moesten. Dinsdag gaan we zelf in het Holland Huis kijken en zo mogelijk gaan Nathalie en Willemien aan het einde van hun reis naar het project in Lusaka.
Dinsdag gaan Jonathan, zijn broer Steven en Bart naar Zambezi. Nathalie, Willemien en hun Zambiaanse vrienden Marleen en Brian naar het nationaal park voor een kampeertocht van zo’n 5, 6 dagen. Zonder internet of telefoon. We komen terug!
Willemien

De groep splitst: er wachten diverse reisdoelen.......................




Vrijdag 28 Augustus vertrokken Jonathan, Johannes en Nynke dus naar Lusaka: de dag erop wachtte de terugvlucht naar Nederland voor Nynke en Johannes. En Rev. Mabuluki, Charles van de TEEZ-staff en Chris&Afke vertrokken die dag eveneens uit Kitwe om in Choma de bisschop van de Brethern in Christ te ontmoeten en vervolgens door te reizen naar Livingstone, waar Afke zondag gaat preken in de grote Coillard Memorial Church. Het zou allemaal nog wat anders gaan lopen.

Via het netwerk van Rev. Mabuluki is gearrangeerd dat we (Chris en Afke) bisschop Thuma Hamukang'anduvan van de Brethern of Christ (BIC) gaan ontmoeten. De BIC zijn de (voorzover we weten enige) anabaptistische groepering in Zambia en daarmee dus van dezelfde "kerkfamilie" als de Nederlandse doopsgezinden. Aanvankelijk stond op het programma dat we de bisschop zouden gaan opzoeken in zijn headquarters in Choma, op doorreis naar Livingstone waar Afke zal voorgaan in een dienst van de United Church of Zambia. Gaande de eerste week van ons verblijf wordt echter duidelijk dat de bisschop juist op onze reisdag richting Livingstone spoedeisende verplichtingen heeft in de hoofdstad Lusaka. Het plan is gauw gemaakt: we gaan proberen een ontmoeting in Lusaka te arrangeren en dan ook Jonathan, Nynke en Johannes daarbij uit te nodigen. De hele logistiek van overnachtingen en transport worden soepel omgegooid zodra de bisschop doorgeeft ons daar graag te zien. Op z'n Afrikaans spreken we via de Rev af de bisschop te zullen bellen zodra we aankomen in Lusaka. Hoe onmisbaar is mobiele telefonie hier!; andere mogelijkheden voor flexibel organiseren zijn er eigenlijk nauwelijks. De Rev. is trouwens sowieso heel frequent aan het bellen met zijn twee mobieltjes: tijdens zijn aanwezigheid bij ons gezelschap gaan zijn directeurschap van TEEZ en zijn pastoraat uiteraard gewoon door. Het geeft ons, dankzij zijn openheid, ook een inkijkje in het kerkewerk hier: heel veel delegeren, veel blijdschap en humor in de contacten, een immens netwerk en steeds soepel omschakelen van Engels naar meerdere indigenous languages. Dat laatste doet denken aan dopers pastoraat in het Nederlandse Friesland of met menniste Friezen. Het lukt om de bisschop te ontvangen in het Anglicaanse Lodge in Lusaka voor een korte “business meeting", waarin we de diverse lopende contacten en projecten langsgelopen. Daarna naar een restaurant in de buurt waar we de bisschop hebben uitgenodigd voor het diner. Aan tafel is er ruimte voor een nadere kennismaking en uitwisseling over kerkelijke beweging zijn in Zambia en in Nederland. We zijn wederzijds eerlijk en respectvol. Het is prachtig te ervaren hoeveel interesse er in elkaar bestaat. De bisschop stelt heel belangrijke vragen over hoe we omgaan met het leger worden van de Nederlandse kerken bijvoorbeeld. We krijgen het aanbod om een tegenbezoek te brengen, alsnog aan zijn HQ en daar gaan we heel graag op in. Na een mooi ingetogen tafelgebed van de bisschop gaan we uiteen. Wat een wijze man! Zo’n bisschop zouden we in Nederland ook wel willen………. ?!

zondag 30 augustus 2009

De markten


Zaterdag 29 augustus

Na een dag zonder programma, wisten we niet wat deze dag zou brengen. Om negen uur zaten we gedrieën aan het ontbijt en daar kwamen onze TEEZ studenten, precies op tijd om aan te schuiven.
Obi had bedacht dat we naar een locale markt in een township van Kitwe gingen. Bij aankomst bleek dat zelfs Rosemary nog nooit op deze markt was geweest. Twee avonden ervoor hadden we een typische Afrikaans diner gehad bij Rosemary. Alle groenten die we gegeten hadden, zoals de blaadjes van pompoenen, blaadjes van zoete aardappel etc lagen keurig opgestapeld. Obi zorgde ervoor dat de vrouwen aan ons uitlegden hoe we de gerechten moeten bereiden. Tevens lieten ze ons de mais zien waar de nishima van wordt gemaakt. Van casave meel kan je ook nishima bereiden maar dan krijg je een meer kaugomachtige substantie, niet zo lekker als puur maismeel. Het volgende deel van de markt bestond uit visjes van minuscuul klein tot wat lijkt op opgerolde drolletjes, alle visjes waren gedroogd. Hierna volgde de noten, waar we een zakje pindameel kochten wat gebruikt wordt voor de bereiding van de groenten.
Na de lunch zijn we naar de grote markt van Kitwe gegaan. Hier hebben we souvenirs gekocht zoals de bijzondere openers bestaande uit 2 schroeven met als handvat een handgesneden dier. Als afsluiter terug naar de lodge waar een Bridalshower aan de gang was. 200 mooi aangeklede vrouwen. De bruid kreeg o.a. een hele keuken (de keukenkastjes, de magnetron, de ijskast, het fornuis stonden te glimmen op het terras), zeker 50 pannen, kopjes, stof om jurken van te maken teveel om op te noemen. Iemand vertelde ons dat de vrouw het merendeel van de cadeaus thuis zou opstapelen en tijdens een volgende bridalshower zou weggeven, dit mocht aangezien de cadeaus nu van haar waren. Alle cadeaus werden 1 voor 1 aangeboden, je naam wordt gezegd je komt dan naar voren en verteld waarom je voor dit specifieke cadeau gekozen hebt, zingt een liedje, doet een dansje en de volgende is aan de beurt. Toen het donker werd om 18.00 uur ging iedereen voldaan weer naar huis.
’s Avonds kwam Jonathan terug van zijn reis uit Lusaka, veel later kwamen ook Marleen en Brian aan uit Zimbabwe: een nieuwe groep werd geformeerd, met vele terugblikken naar de afgelopen fantastische week. Fantastisch qua indrukken, gezelligheid en saamhorigheid niet alleen met onze eigen groep maar ook met onze Zambiaanse vrienden.

Nathalie

Afscheid en weer verder


vrijdag 28 aug
Vandaag hebben wij er alweer een week opzitten. Er wordt afscheid genomen van vier van de reisgenoten. Nynke en Johannes gaan zaterdag ochtend vroeg terug van Lusaka naar Amsterdam, Afke en Chris reizen door via Lusaka en Choma naar Livingstone. Voor de vertrekkenden en de achterblijvers een vreemde gewaarwording. Maar al snel wordt de draad weer opgenomen. Wij drieën, Nathalie, Willemien en Bart besluiten het Dag Hammarksjold memorial te bezoeken. In 1961 stortte het vliegtuig van de Secretaris Generaal van de United Nations neer in de bush nabij Ndola. Nu staat daar een indrukwekkend, zowel als aandoenlijk monument en museum. Indrukwekkend vanwege de impact die de dood van Dag Hammarksjold gehad heeft. Er werd destijds veel van zijn diplomatieke kunde verwacht bij de oplossing van het conflict rond Katanga, België en Congo. Het was ook aandoenlijk, de parkeerplaatsen waren leeg, die voor de Vips, voor de diplomaten, voor de pers, en de algemene parkeerplaats. Wij waren de enige bezoekers deze dag. Een jonge bewaker en gids werd er zelfs enthousiast van en gaf ons een lesje geschiedenis. Aandoenlijk was ook het museum zelf. Aan de wanden de foto’s van het gecrashte vliegtuig en foto’s van Hammarksjolds diplomatieke leven, allemaal vastgeplakt met plakband of met een soort punaise. Veel documenten, brochures en informatie over de UN en Zweden waarvan de houdbaarheidsdatum allang verstreken was en veelal totaal onder het stof. In het midden van de ruimte een enorm borstbeeld van Hammarksjold waarop vanuit een soort dakkapel een vaag licht scheen. En toch was alles niet verleden tijd, of achterhaald, integendeel. Je hebt het gevoel dat je eigen aanwezigheid helpt het stof te verdrijven.
Bart

donderdag 27 augustus 2009

Afscheid in Kitwe


De mensen van de United Church of Zambia en TEEZ in Kitwe namen groots afscheid van ons. Een professionele dans- en muziekgroep liet ons kennismaken met dansen uit verschillende delen van Zambia. En er was heerlijk traditioneel food. Dit zullen we allemaal niet snel vergeten....

zondag 23 augustus 2009

Amsterdam (vertrek vrijdag 16.00)-Kitwe (aankomst zaterdag 18.30)




De reis als brug tussen Europa en Afrika.
Een reis van meer dan 24 uur. Drie vluchten stonden op het schema (Amsterdam-Londen, Londen-Lusaka en Lusaka- Ndolo). In totaal hebben we 13 uur gevlogen en zeker 12 uur gewacht. Deze tijd werd zeer wel benut om nader met elkaar kennis te maken en om ook een beetje uit te rusten van de hectiek van Nederland. Vlak voor vertrek wilde de één nog boodschappen doen voor de familie, een ander bracht het hondje naar haar ouders, werk moest worden afgerond en koffers werden op de weegschaal gezet om overgewicht te voorkomen. Kortom, het drukke Nederlandse leven volgde ons tot op het laaste moment.
Om half 2 was het moment daar. Na afscheid genomen te hebben van onze dierbaren, waaronder dominee Herman Heijn volgde een mislukte poging met de self-incheck service van British Airways. Het signaal was duidelijk…. Laat het Europese leven even achter je en bereid je voor op Zambia. (Laat het maar gaan, kijk maar hoe de week verloopt en vooral… wind je nergens over op!)
Na een gate wissel, waarbij Afke en Chris bijna in een verkeerd toestel belandden (niet hun schuld uiteraard) ving de reis aan naar Londen. Daar stilden we onze honger met een eenvoudig Japans hapje en luisterden we naar de spannende verhalen van Willemien en Nathalie, die bij de handbagage controle niet ongestraft door mochten lopen.
De vlucht naar Lusaka was lang, rustig en gaf genoeg gelegenheid films te kijken en te borrelen. Ik denk zelfs dat we alle chipjes van de crew hebben afgetroggeld.
Om 06.00 kwamen we op zaterdagochtend aan in een aangenaam fris Zambia. Een behulpzame non escorteerde ons meteen naar de paspoortcontrole voor de ‘Zambians’. Na aanvankelijk enthousiaste reacties van onze kant bleek dit helaas toch niet de snelste rij te zijn… De volgende verrassing wachtte: Jonathans bagage bleek nog in Londen te staan….
Pas in de middag ging de vlucht naar Ndola, een half uur rijden van Kitwe. Ter overbrugging hadden we dagkamers in Lusaka, waar een inspirerende ontmoeting met dhr. Muwowo op het programma stond. Dhr. Muwowo bracht ons op de hoogte van zijn wens om oorspronkelijke muziek, behorende bij officiële gelegenheden (begrafenissen etc.) weer nieuw leven in te blazen met evt. hulp van de zending uit Nederland.
Een korte lunch in een winkelcentrum werd daarna gevolgd door een minislaapje in de lodge. Enkele parochianen van de kerk die bij de lodge hoorden, brachten ons terug naar het vliegveld (in onze ogen kwamen ze natuurlijk veel te laat). Een klein vliegtuig stond al klaar en na een vlucht van 40 minuten waren eindelijk in Ndolo. Na een sprong van de vliegtuigtrap konden we onze Zambiaanse vrienden in de armen sluiten. Onder de oudgedienden van de groep die ons vorig jaar had bezocht, waren Kangwa, Obi en Rosemary met enkele anderen van de TEEZ uit Zambia.
Wat meteen opviel was de goedlachsheid van de Zambianen. De lichtheid die zij in zich dragen, de warme lach en hun levenshouding van tijdloosheid.
In de lodge praatte Kangwa ons bij over de programmawijzigingen. Helaas vergaten we de raad die Herman Heijn ons in Nederland had gegeven…… eerst bestellen, dan borrelen en pas na 1,5 uur eten! Ons geduld werd danig op de proef gesteld. Maar in ieder geval was het heel duidelijk….. welcome to Zambia!!!!

Nynke Idema