In between 3

Het is veel kilometers maken geblazen in een land ruim 44 keer zo groot als Nederland. Op bijgaande foto benen, die hun bijdrage aan al dit verplaatsen konden beperken tot het "bij de hand houden" van het waterflesje (wel belangrijk op de soms stoffige wegen!). Ondertussen is er in de auto tijd om het volgende bezoek voor te bereiden.

De groep splitst: er wachten diverse reisdoelen.......................

Vrijdag 28 Augustus vertrokken Jonathan, Johannes en Nynke dus naar Lusaka: de dag erop wachtte de terugvlucht naar Nederland voor Nynke en Johannes. En Rev. Mabuluki, Charles van de TEEZ-staff en Chris&Afke vertrokken die dag eveneens uit Kitwe om in Choma de bisschop van de Brethern in Christ te ontmoeten en vervolgens door te reizen naar Livingstone, waar Afke zondag gaat preken in de grote Coillard Memorial Church. Het zou allemaal nog wat anders gaan lopen.

Via het netwerk van Rev. Mabuluki is gearrangeerd dat we (Chris en Afke) bisschop Thuma Hamukang'anduvan van de Brethern of Christ (BIC) gaan ontmoeten. De BIC zijn de (voorzover we weten enige) anabaptistische groepering in Zambia en daarmee dus van dezelfde "kerkfamilie" als de Nederlandse doopsgezinden. Aanvankelijk stond op het programma dat we de bisschop zouden gaan opzoeken in zijn headquarters in Choma, op doorreis naar Livingstone waar Afke zal voorgaan in een dienst van de United Church of Zambia. Gaande de eerste week van ons verblijf wordt echter duidelijk dat de bisschop juist op onze reisdag richting Livingstone spoedeisende verplichtingen heeft in de hoofdstad Lusaka. Het plan is gauw gemaakt: we gaan proberen een ontmoeting in Lusaka te arrangeren en dan ook Jonathan, Nynke en Johannes daarbij uit te nodigen. De hele logistiek van overnachtingen en transport worden soepel omgegooid zodra de bisschop doorgeeft ons daar graag te zien. Op z'n Afrikaans spreken we via de Rev af de bisschop te zullen bellen zodra we aankomen in Lusaka. Hoe onmisbaar is mobiele telefonie hier!; andere mogelijkheden voor flexibel organiseren zijn er eigenlijk nauwelijks. De Rev. is trouwens sowieso heel frequent aan het bellen met zijn twee mobieltjes: tijdens zijn aanwezigheid bij ons gezelschap gaan zijn directeurschap van TEEZ en zijn pastoraat uiteraard gewoon door. Het geeft ons, dankzij zijn openheid, ook een inkijkje in het kerkewerk hier: heel veel delegeren, veel blijdschap en humor in de contacten, een immens netwerk en steeds soepel omschakelen van Engels naar meerdere indigenous languages. Dat laatste doet denken aan dopers pastoraat in het Nederlandse Friesland of met menniste Friezen. Het lukt om de bisschop te ontvangen in het Anglicaanse Lodge in Lusaka voor een korte “business meeting", waarin we de diverse lopende contacten en projecten langsgelopen. Daarna naar een restaurant in de buurt waar we de bisschop hebben uitgenodigd voor het diner. Aan tafel is er ruimte voor een nadere kennismaking en uitwisseling over kerkelijke beweging zijn in Zambia en in Nederland. We zijn wederzijds eerlijk en respectvol. Het is prachtig te ervaren hoeveel interesse er in elkaar bestaat. De bisschop stelt heel belangrijke vragen over hoe we omgaan met het leger worden van de Nederlandse kerken bijvoorbeeld. We krijgen het aanbod om een tegenbezoek te brengen, alsnog aan zijn HQ en daar gaan we heel graag op in. Na een mooi ingetogen tafelgebed van de bisschop gaan we uiteen. Wat een wijze man! Zo’n bisschop zouden we in Nederland ook wel willen………. ?!

In between 2

Tussendoor gebeurd veel, zo was de bagage van Jonothan niet aangekomen. Hij heeft er vier dagen op moeten wachten. Toen we bij het aids project waren, bleek dat alle care givers drie jaar geleden een fiets hadden gekregen om naar hun ' werk' te gaan, maar vooral ook om de patienten op te vervoeren. Alle fietsen zijn inmiddels stuk en er is geen geld voor onderdelen. Gelukkig zit Nynke in het Fonds voor de Ziekenverpleging en we hebben een bedrag in dollars achtergelaten. Dat komt wel goed!

De avonden in de lodge zijn ook erg boeiend: eten, drinken en heel veel kletsen!

Willemien

In between

Tussen en na de kerkdiensten hebben we veel mensen ontmoet. We waren echt de enige blanken, maar ik voelde me helemaal niet bekeken. Wel vielen we op, maar dat is wat anders. Veel mensen komen op je af en heten je welkom, met een handdruk die uit drie speciale ‘grepen’ bestaat. Vrouwen omhelzen je vaak, en dat bestaat dan uit kussen aan twee kanten. Soms knopen mensen een gesprek aan. Zo ging de vice-president met mij een serieus gesprek aan. Daar ik vice-voorzitter in Haarlem ben, konden we veel uitwisselen. Hij met een gemeente van bijna 2500, terwijl we in Haarlem rond de 600 zitten. “Hoe lang mogen vrouwen/meisjes die ongehuwd zwanger worden niet in de kerk komen?” En: “wij drinken de wijn bij het avondmaal tegenwoordig uit aparte bekertjes, hoe doen jullie dat?” Dat wij vrouwelijke dominees hebben verbaasde hem niets, dat is in Zambia heel gewoon, maar toen ik vertelde dat openlijke homo’s bij ons ook gewoon predikant kunnen zijn, werd het toch wel even stil. Lang hebben we gesproken over hoe je de dienst aantrekkelijk kan maken voor zoveel mogelijk mensen. In Zambia is het gros van de mensen jong, daarop is de dienst afgestemd. De ouderen vinden dat niet altijd prettig, maar snappen wel dat het nodig is. Probleem bij deze bevolkings-(c.q.kerk)opbouw is wel dat er weinig ouderen zijn voor het kader. Terwijl wij in Nederland juist zitten met een gebrek aan kader van juist wat jongere mensen.
De gemeenschappelijke dag is afgesloten met een lunch met zeer veel Zambianen uit het TEEZ-kader. Een lunch die om 13.00 uur zou beginnen. Om 14.00 uur was het overheerlijke eten er al! Veel aandacht voor elkaar, tafels met vier tot zes personen, zodat een gesprek echt mogelijk was.
Terug in de pick-up. Tot grote verbazing van de Zambianen de vrouwen achterin en de mannen in de cabine. Nou ja, we zijn gewoon soms een beetje gek. Leuk toch.

Willemien.

Amsterdam (vertrek vrijdag 16.00)-Kitwe (aankomst zaterdag 18.30)

De reis als brug tussen Europa en Afrika.
Een reis van meer dan 24 uur. Drie vluchten stonden op het schema (Amsterdam-Londen, Londen-Lusaka en Lusaka- Ndolo). In totaal hebben we 13 uur gevlogen en zeker 12 uur gewacht. Deze tijd werd zeer wel benut om nader met elkaar kennis te maken en om ook een beetje uit te rusten van de hectiek van Nederland. Vlak voor vertrek wilde de één nog boodschappen doen voor de familie, een ander bracht het hondje naar haar ouders, werk moest worden afgerond en koffers werden op de weegschaal gezet om overgewicht te voorkomen. Kortom, het drukke Nederlandse leven volgde ons tot op het laaste moment.
Om half 2 was het moment daar. Na afscheid genomen te hebben van onze dierbaren, waaronder dominee Herman Heijn volgde een mislukte poging met de self-incheck service van British Airways. Het signaal was duidelijk…. Laat het Europese leven even achter je en bereid je voor op Zambia. (Laat het maar gaan, kijk maar hoe de week verloopt en vooral… wind je nergens over op!)
Na een gate wissel, waarbij Afke en Chris bijna in een verkeerd toestel belandden (niet hun schuld uiteraard) ving de reis aan naar Londen. Daar stilden we onze honger met een eenvoudig Japans hapje en luisterden we naar de spannende verhalen van Willemien en Nathalie, die bij de handbagage controle niet ongestraft door mochten lopen.
De vlucht naar Lusaka was lang, rustig en gaf genoeg gelegenheid films te kijken en te borrelen. Ik denk zelfs dat we alle chipjes van de crew hebben afgetroggeld.
Om 06.00 kwamen we op zaterdagochtend aan in een aangenaam fris Zambia. Een behulpzame non escorteerde ons meteen naar de paspoortcontrole voor de ‘Zambians’. Na aanvankelijk enthousiaste reacties van onze kant bleek dit helaas toch niet de snelste rij te zijn… De volgende verrassing wachtte: Jonathans bagage bleek nog in Londen te staan….
Pas in de middag ging de vlucht naar Ndola, een half uur rijden van Kitwe. Ter overbrugging hadden we dagkamers in Lusaka, waar een inspirerende ontmoeting met dhr. Muwowo op het programma stond. Dhr. Muwowo bracht ons op de hoogte van zijn wens om oorspronkelijke muziek, behorende bij officiële gelegenheden (begrafenissen etc.) weer nieuw leven in te blazen met evt. hulp van de zending uit Nederland.
Een korte lunch in een winkelcentrum werd daarna gevolgd door een minislaapje in de lodge. Enkele parochianen van de kerk die bij de lodge hoorden, brachten ons terug naar het vliegveld (in onze ogen kwamen ze natuurlijk veel te laat). Een klein vliegtuig stond al klaar en na een vlucht van 40 minuten waren eindelijk in Ndolo. Na een sprong van de vliegtuigtrap konden we onze Zambiaanse vrienden in de armen sluiten. Onder de oudgedienden van de groep die ons vorig jaar had bezocht, waren Kangwa, Obi en Rosemary met enkele anderen van de TEEZ uit Zambia.
Wat meteen opviel was de goedlachsheid van de Zambianen. De lichtheid die zij in zich dragen, de warme lach en hun levenshouding van tijdloosheid.
In de lodge praatte Kangwa ons bij over de programmawijzigingen. Helaas vergaten we de raad die Herman Heijn ons in Nederland had gegeven…… eerst bestellen, dan borrelen en pas na 1,5 uur eten! Ons geduld werd danig op de proef gesteld. Maar in ieder geval was het heel duidelijk….. welcome to Zambia!!!!

Nynke Idema