Lastige zaken

Dit blog gaat over de reis van de Doopsgezinde Zending om de nieuw ontwikkelde cursus over de Jozef-verhalen aan te bieden (zie ook het linkerpanel), maar ook over de aparte trips die leden van de delegatie vervolgens gemaakt hebben. Tot nu toe is weinig aandacht besteed aan de kleine en grote minder prettige kanten van Zambia en Zimbabwe.
Allereerst de tsetse vlieg. Daar hebben we vooral in de bush erg veel last van gehad. Het is een soort steekvlieg die de slaapziekte overbrengt. Je kunt je er niet echt tegen beschermen, alleen maar zorgen dat je niet gestoken wordt. Maar zodra je ergens stopt vliegen ze de auto in. Inspuiten met Deet of Dettol helpt niet of nauwelijks. Bij de ingang van een kamp staat vaak een flacon met dettol waarmee je de hele auto moet inspuiten. Men zegt wel dat de slaapziekte niet meer heerst, maar dat is meer wishful thinking. Waar we in het begin niet zoveel last van hadden waren de muggen. Dat wordt nu dubbel en dwars goedgemaakt. Muggen zijn de overbrengers van malaria. Inspuiten helpt redelijk en een klamboe is een must. Vandaag gaan we het huis waar we nu verblijven uitroken…

En tot slot is daar de hitte. In Kitwe was de temperatuur aangenaam, zo’n 25*. En ’s avonds trokken we een trui aan. Hier is het vanaf een uur of 12 tot een uur of 5 bijna 40*, en dat is niet meer prettig. Vreemd genoeg kennen ze hier geen siësta. Ook vind ik het merkwaardig dat de meeste Afrikanen geen hoed of zo dragen. In de Aziatische landen zie je iedereen met hoed…

Malaria is doodsoorzaak nummer 1, op de voet gevolgd door Aids. Merkwaardig genoeg zie je nergens iets over Malaria, maar in Zambia zie je zodra je in de bewoonde wereld komt grote borden met voorlichting: “Aids discrimineert niet, discrimineer dus niet” en “Aids kan worden voorkomen, onthoud je of vrij veilig”. Er zijn ook andere grote voorlichtingscampagnes: tegen kindermishandeling en tegen huiselijk geweld. Die laatste campagne komt erg overeen met die in Nederland: “geweld is niet gewoon, zoek hulp”.

En dan is er natuurlijk de armoede en de honger. In het noorden, rond Kitwe viel het nog mee, maar zodra we wat afzakte zagen we kinderen met van die bolle buiken, ontstoken ogen enz. Er werd ons steeds dringend afgeraden om de kinderen wat te geven. Ze moeten leren dat bedelen niets oplevert, maar iets verkopen wel. We hebben daarom maar heel vaak wat bananen, wat nootjes of zo aan de kant van de weg gekocht. Bij die een zakje en bij een ander een zakje. En dan geen wisselgeld terugvragen. Wij verblijven nu in Zimbabwe in een huis met een golfplaten dak. De hele buurt heeft dezelfde huizen. Waar wij wonen is indertijd een kamer bijgebouwd. En er wonen twee mensen. In de andere huizen wonen twee of soms drie gezinnen. Niemand heeft maar een baan. Gisteravond was er even een buurvrouw op bezoek. Haar man is een jaar of vier geleden naar Zuid Afrika gegaan. Normaal sturen de mannen dan af en toe geld. Hij niet. Ze heeft drie kinderen, een baan in een winkel, ze had net een partij lakens op de kop getikt en ging die verkopen, was in haar vrije tijd counselor voor de kerk en leidde daar ook de gebedsavonden. Zo is het eigenlijk met iedereen: je doet een beetje van dit en een beetje van dat. Wees niet afhankelijk van één baan. Eigenlijk hetzelfde wat we vroeger op school bij aardrijkskunde leerden: een monocultuur is niet goed.
Willemien

Stenen en andere hardware

De laatste week van ons (Jonathan en Bart) verblijf in Zambia speelt zich af in North-Western Province, met name in en rond Zambezi en Chivombo. Chivombo is de geboorteplaats van Jonathan. Voor de kleine school daar is via de stichting http://www.chivombo.nl/ computer hardware aangeschaft. Een hele verrijking voor de leerkrachten en de leerlingen. Vooral de Encyclopedie programma's op de PC trekken de aandacht en interesse. Daarnaast is het de bedoeling een kleine kliniek te bouwen. Om een start te maken moeten 3000 bakstenen aangeschaft worden en naar het betreffende terrein vervoerd. Dat is een hele klus. Er worden genoeg bakstenen geproduceerd, maar vind maar eens de goede kwaliteit. Deze stenen worden gemaakt door een termietenheuvel af te graven+ de aarde uit die heuvel wordt nat gemaakt, in een mal gedaan, gedroogd en gebakken in een oven die ter plaatse van stene wordt opgebouwd. Uiteindelijk worden de geschikte stenen gevonden, onderhandeld over de prijs, en via een al eerder bestelde vrachtwagen vervoerd naar Chivombo. De jongeren en mannen van het dorp worden gecharterd om de vrachtwagen in en uit te laden. Alles gaat gepaard met gezang om de moed en de vaart er in te houden. Het is korter opgeschreven en gemakkelijker verteld dan het in de stressige en weerbarstige werkelijkheid gaat, maar het is gelukt. De stenen zijn er en het fundament kan gelegd worden.

Wat TEEZ betreft geburt er deze week niet zo heel veel. Wel worden nog een aantal contacten gelegd. Meest opmerkelijk is het contact met een RK priester die werkt op de missiepost van Chinyingi Mission. Hij is zeer geinteresserd in het materiaal en gaat contact opnemen met het Ecumenical Centre Mindolo. Wie weet wordt het ooit echt oecumenisch....!

Op de laatste dag hebben we nog een korte ontmoeting gehad met Andrew Muwowo op het winkelcentrum Manda Hill te Lusaka. Wij hadden het genoegen hem blij te maken met een bijdrage voor zijn project over de verdwijnende muziekcultuur. Omdat wij zeer gehaast waren om onze overige besognes af te ronden hebben wij hem maar zeer weinig ruimte gegund om zijn enthousiaste verhaal in de vorm van een college af te steken. Niettemin hebben we weer iets van hem geleerd. Een markante man die we niet snel zullen vergeten.

Dinsdagavond kwamen na een zeer voorspoedige reis op Schiphol aan. Dat wordt weer even wennen aan de temperatuur en het gewone leven. We laten maar in het midden welk leven gewoner is.....

Bart

Mulenga en afscheid van de rest van de groep van Kitwe

Zondag en maandag
Zondagmiddag kwam Mulenga op bezoek, het lid van de TEEZ-groep dat wel in Nederland was, maar die we nu nog niet ontmoet hadden. Ze is inmiddels verhuisd en is een organische boerderij aan het opzetten. Ook heeft ze bij de lokale gemeente subsidie gevraagd om een ‘wilde bloemen’ wandeling uit te zetten. We hebben erg leuk met haar gepraat, o.a. over ons idee voor een Afrikaans kookboek, met foto’s en Bijbelse verhalen. Dat viel in goede aarde. Wie weet….
Maandag was het opbreken geblazen. Al vroeg vertrok Jonathan naar Ndola om zijn broer en heeeel veel spullen voor de school in Zambezi op te halen. Na een prachtige tocht kwamen we rond half zes (vlak voor donker dus) in Solwezi. Koffers in de lodge en vervolgens naar Ronald de Groot, een Nederlander die nauw betrokken is bij het Holland Huis en de Mukwa stoelen. Die stoelen staan o.a. in groten getale in Jansje, de cadeauwinkel van de doopsgezinden in Haarlem. Hij had weinig vertrouwen in de toekomst van dat project. Zonder begeleiding – zo vond hij – werd het niks. Meer vertrouwen had hij in een soortgelijk project in Lusaka. Daar was permanente begeleiding. Ronald had een heerlijk vuurtje en fiks wat Zambiaans bier. Jammer dat we weg moesten. Dinsdag gaan we zelf in het Holland Huis kijken en zo mogelijk gaan Nathalie en Willemien aan het einde van hun reis naar het project in Lusaka.
Dinsdag gaan Jonathan, zijn broer Steven en Bart naar Zambezi. Nathalie, Willemien en hun Zambiaanse vrienden Marleen en Brian naar het nationaal park voor een kampeertocht van zo’n 5, 6 dagen. Zonder internet of telefoon. We komen terug!
Willemien

In between 2

Tussendoor gebeurd veel, zo was de bagage van Jonothan niet aangekomen. Hij heeft er vier dagen op moeten wachten. Toen we bij het aids project waren, bleek dat alle care givers drie jaar geleden een fiets hadden gekregen om naar hun ' werk' te gaan, maar vooral ook om de patienten op te vervoeren. Alle fietsen zijn inmiddels stuk en er is geen geld voor onderdelen. Gelukkig zit Nynke in het Fonds voor de Ziekenverpleging en we hebben een bedrag in dollars achtergelaten. Dat komt wel goed!

De avonden in de lodge zijn ook erg boeiend: eten, drinken en heel veel kletsen!

Willemien

Voorbereidingen

Op advies van Bart gaan we een heleboel kleine spullen meenemen. Nynke heeft zich toegelegd op kinderkleren, ik heb een heleboel brillen verzameld, usb-sticks, een paar telefoons, voor kinderen kleurtjes, gummetjes en noem het maar op. Daarnaast heb ik een partij van 400 condooms op de kop weten te tikken. Ben eigenlijk niet van plan die zomaar aan willekeurige mannen of vrouwen op straat te gaan uitdelen. Jonathan en anders dominee Kangwa zullen er wel raad mee weten.