Victoria Falls

Eind van de middag was er nog tijd om de Victoria Falls te bezoeken. Woorden schieten te kort.

Nshima........

de dagen in Kitwe




Het programma voor ons bezoek aan TEEZ en de deelnemende kerken en hun projecten was rijk en vol. Daarom was het goed als groep ook soms tijd en rust te nemen voor elkaar. Dat lukte eigenlijk het beste aan de avondmaaltijd. We probeerden de echt Zambiaanse schotels. En ons eigen guesthouse (eigendom van de TEEZ-organisatie, een beetje een broederschapshuis zou je kunnen zeggen) in Kitwe beviel ons zo goed, dat we dat vanaf de eerste avond bijna steeds als ons "thuishonk" gebruikten. We wisselden de ervaringen uit en spraken over wat ons beweegt en wat ons die dag trof. We hadden dus al het begin van een ondergrond toen Reverend Mabuluki, direct voorafgaande aan onze wandeling met de care-givers van het anglicaanse project door een township van Kitwe tegen ons zei: "we are all human beings, so be prepared for the emotional impact of the encouterings to come, while visiting the patients and their families. And be not afraid to share your emotions with one another". Dat was wijs en pastoraal.



In ons "eigen" Providence Guesthouse proeven we dus van de Zambiaanse keuken en proberen allemaal het gerecht Nshima. Nshima, klaargemaakt uit fijn gemalen maismeel, wordt geserveerd als ovale halve bollen. Het neemt in een volledige maaltijd de plaats in van rijst of aardappelen. Voor arme mensen bestaat een maaltijd vaker geheel uit Nshima. Nshima wordt soms op een apart bord geserveerd. Na goed de handen gewassen te hebben (een speciaal ritueel), neem je steeds een kleine hoeveelheid ervan en combineer je dat met het vlees en of de groente. Jonathan leert hoe het moet en zo kunnen we van dit echt Zambiaanse gerecht genieten. Nshima is het voedsel voor de armere Zambiaan. Het is moeilijk je te blijven realiseren dat veel mensen in Zambia echter het zich niet iedere dag kunnen permitteren om zelfs maar Nshima te eten. Op de één of andere wijze lijkt dit gerecht ons echter wel met hen te verbinden. Velen van ons bestellen het tijdens ons verblijf steeds opnieuw.



Tijdens de maaltijden komen we in gesprek over ieders relatie met de gemeente, ons geloof, over onze familie, over wat tribal-cousins hier in Zambia voor elkaar betekenen en over nog zoveel meer. Het zijn mooie avonden. We verbinden ons aan elkaar en met de TEEZ-mensen die soms onze tafel delen. Mooie herinneringen.
Chris

Giraffen en de toekomst van TEEZ.

donderdag 27 aug


Vandaag een bijzondere dag, voor het laatst met de hele groep.


Er is een waar ‘uitje’ georganiseerd: naar Nsobe. Dat is, voor Zambiaanse begrippen, een klein game-parc. Een prachtig gebied waar we met z’n allen in een open bus gingen (een vrachtwagen met daarop banken gemonteerd). Een prachtige tocht van bijna twee uur waarin we heel veel wild hebben gezien. Het hoogtepunt was letterlijk (!) de giraffen. Met een kleintje. Veel van de Zambianen waren hier ook nog nooit geweest, hoewel het maar 1 ½ uur rijden is. Ook voor hen was het een hele belevenis.

Na de lunch in het park de allerlaatste TEEZ bijeenkomst met als onderwerp: gaan we verder en hoe dan? Omdat een en ander bedoeld is voor de Zambianen kregen zij als eerste het woord. Allemaal wilden ze graag verder. Niet alleen voor zich zelf, maar omdat het voor hen duidelijk is dat verdieping noodzakelijk is om werkelijk verder te komen. Over de vraag of het nu Nieuwe of Oude Testament moest zijn liepen de meningen wat uiteen. Ook alle Nederlanders wilden graag verder. Al pratend neigden we allemaal toch erg naar het NT, bijvoorbeeld het Marcusverhaal. Het bestuur van de zending had nog een korte vergadering met de drie dominees en daarna naar huis om ons te kleden voor het avondfeest. Willemien

Afscheid in Kitwe

De mensen van de United Church of Zambia en TEEZ in Kitwe namen groots afscheid van ons. Een professionele dans- en muziekgroep liet ons kennismaken met dansen uit verschillende delen van Zambia. En er was heerlijk traditioneel food. Dit zullen we allemaal niet snel vergeten....

Zondagmorgen in Kitwe: het aanbieden van de Jozef-cyclus tijdens de dienst

De wekker was om 6.15 uur gegaan om de dienst van 8.00 uur in St. Margaret’s Congregation in Kitwe te kunnen halen! Heel bijzonder om zo vroeg al in de kerk te zijn. Deze speciale dienst was in de grote kerk van de United Church of Zambia, omdat daar veel mensen van TEEZ vandaan komen. Drie koren werkten mee aan de dienst en hun vrolijke en ritmische gezang kwam ons al tegemoet, toen we buiten hartelijk begroet werden. Het openingslied was mij bekend van Songs of Praise en was getiteld: How great Thou art. Heerlijk om dat hier te zingen met zoveel mensen, hoewel nog niet iedereen er dan al is. In de loop van het eerste uur van de dienst die twee uur gaat duren, stroomt de kerk helemaal vol. Het is hier helemaal niet vreemd om later te komen of eerder, voor de preek in het laatste halfuur van de dienst, weg te gaan. Ik denk niet dat ik dat weggaan leuk zou vinden, maar het prikkelt wel om de mensen te boeien met je preek! We genoten van de koren, die ook in het Bemba, de belangrijkste oorspronkelijke taal, zongen en het was moeilijk om stil te blijven zitten, zo swingend is hun muziek. Ik heb begrepen dat in andere kerken er veel meer mee gedanst en bewogen wordt. Van te voren repeteerden we met onze groep het zingen van Ik voel de winden Gods vandaag van Kees Boeke en Zo maar een dak boven wat hoofden van Huub Oosterhuis. Van dat laatste had ik een Engelse versie gevonden uit een Amerikaans Liedboek van de Mennonieten. De Winden Gods leenden zich er voor om kort te vertellen over ons land aan de zee met al dat water, over dat zeilschip dat in de haven blijft, maar uiteindelijk toch durft uit te gaan in vertrouwen op God. Beide liederen kregen een plekje in de dienst en Chris begeleidde ons op het keyboard.
Tijdens het aanbieden van de collecte kreeg het feestelijk en officieel presenteren van de doos met de Jozefverhalen, het TEEZ-project, een mooie plaats. Ds. Kangwa Mabuluki legde uit dat we dit cursusmateriaal eigenlijk aan ons zelf én aan God aanbieden, net als de collecte, opdat het een bijdrage gaat leveren aan onze dienst aan de wereld en God. Door samen de tekst van het Jozefverhaal goed te lezen en aan de hand van de vragen erover te spreken wat ze ons voor ons leven vertellen, kunnen we komen tot die dienst aan God en de wereld.
Chris Maas dankte als nieuwe voorzitter van de Doopsgezinde Zending voor al het werk in Zambia en in Nederland voor dit project verricht en sprak de wens uit dat ieders reis door de Jozefverhalen betekenisvol mag zijn en vrucht mag opleveren.
Ds. Bart Stobbelaar preekte over Jozef en legde in een heldere en boeiende preek uit dat Jozef dertig jaar jong was, toen hij aan zijn reddend werk in Egypte begon. Jezus was dertig jaar toen hij in het openbaar zijn opdracht begon uit te voeren. TEEZ bestaat nu dertig jaar en kan verder gaan en vrucht afwerpen, dromen waar makend.
Het is hier heel normaal dat een dienst twee uur duurt. Ik heb het door het vele zingen en de afwisseling in de dienst helemaal niet gemerkt: de uren vlogen voorbij. Prachtig om deze levendige, vrolijke en hartverwarmende dienst mee te kunnen maken.
Afke