zondag 30 augustus 2009
Zondagochtend, Buchi Church
Zondag 30 augustus
Wij staan om 07.30 klaar om naar de kerkdienst te gaan in de Buchi Church (Honing-kerk) gelegen in een township van Kitwe. Wij arriveren 5 voor acht, er zitten twee jongetjes in de kerk, verder alle rust. Zoals gewoon hier word je direct naar de consistorie gebracht en wacht je op de dingen die komen gaan. Langzaam aan druppelen de medewerkers binnen, er wordt gegroet en levendig gepraat. Af en toe wordt het oefenen van de koren hoorbaar, buiten rond de kerk. Steeds luider wordt het gezang. Dan, na een gebed, naar binnen, we worden op het liturgisch centrum gezet, in het front van de hele gemeente. De kerk is half gevuld. Er wordt door de beide koren voor de nodige sfeer gezorgd. Meer mensen komen binnen. De dienst gaat voort met een aantal gebeden. Eerst een zachte en bescheiden woordenstroom, letterlijk, dan aanzwellend tot een bijna extatisch bidden, om daarna weer wat te matigen tot een plotseling amen klinkt en alles stil valt. De dienst wordt voller en voller, - wij zijn meer dan een uur verder - er wordt een schriftlezing gehouden, deze zondag 2 Samuel 13, de geschiedenis van Amnon en Tamar. Tamar wordt verkracht door haar broer Amnon. Dat is ook het thema van de preek die door Rev. Matembo wordt uitgesproken. Nu gaan de deuren van de kerk dicht, de preek begint. Zij spreekt vooral de jonge mannen in de dienst direct aan, weliswaar met humor. Het is ons eigen verhaal zegt zij. Moraal, wees als Tamar, durf nee te zeggen als vrouw; wees niet zo ‘foolish’ als Amnon gaat ze door, maak geen misbruik van de gelegenheid, dan ben jij in feite een ‘gek’. Directe toepassing zonder omwegen, want het misbruik, de verkrachtingen en incest nemen eerder toe dan af. Hoe dat komt? Juist door de nadruk en openheid van de HIV-Aids discussie, De promiscuïteit verschuift van buiten naar binnen de familiekring. Deze predikante probeerde met haar directe toepassing van dit verhaal de mensen direct aan te spreken, met een openheid die je eigenlijk niet zou verwachten.
Voor de beide pilot-groepen van TEEZ was het boeiend dat zij dit verhaal als uitgangspunt heeft genomen, want er lagen heel veel overeenkomsten met het Jozefverhaal, zoals de naam Tamar, zij draagt een veelkleurig kleed als Jozef van zijn vader Jacob kreeg en net als de vrouw van Potifar tegen Jozef zei, zegt Amnon tegen Tamar kom bij mij liggen.
Een zo directe toepassing zullen wij denkelijk nooit exegetisch verantwoord vinden, maar is wel heel functioneel. Zo leren wij opnieuw te kijken door de ogen van de ander, precies datgene wat de cursus als bedoeling heeft.
Na de dienst hebben we afscheid genomen van de TEEZ groep uit Kitwe. Tot weerziens, hopen we allen, of in Nederland of in Zambia, liefst beide.
Bart
Keuken en Dopen
Na de dienst hebben we gevraagd of we de keuken mochten zien waar de Haarlemse Doopsgezinden aan hebben meebetaald. Daar wordt wekelijks voor de aidspatiënten van de township gekookt. En ook bij vele andere gelegenheden doet de keuken en de eetzaal goede dienst.
Ik zwierf vervolgens wat over het terrein en kwam bij een groep van ongeveer 25 mensen zo in de leeftijd van15 tot 30 jaar. Ze waren aan het zingen en dansen. Zoals gewoonlijk kon ik mijn voeten niet stil houden en ws. daardoor werd ik snel in de kring gevraagd om mee te dansen. Ze waren blij, volgende week zouden ze allemaal gedoopt worden. Ze vroegen me om met hun te bidden. Het is dan de bedoeling dat ik hardop een gebed uitspreek wat ik ter plekke moet verzinnen. Toch moeilijk: ik weet dat ze woorden goed onthouden, de boodschap, de intentie. Ik heb ze toegewenst dat ze de blijheid die ze nu voleden hun leven lang – met behulp van God – konden behouden. Amen!
Willemien
Wij staan om 07.30 klaar om naar de kerkdienst te gaan in de Buchi Church (Honing-kerk) gelegen in een township van Kitwe. Wij arriveren 5 voor acht, er zitten twee jongetjes in de kerk, verder alle rust. Zoals gewoon hier word je direct naar de consistorie gebracht en wacht je op de dingen die komen gaan. Langzaam aan druppelen de medewerkers binnen, er wordt gegroet en levendig gepraat. Af en toe wordt het oefenen van de koren hoorbaar, buiten rond de kerk. Steeds luider wordt het gezang. Dan, na een gebed, naar binnen, we worden op het liturgisch centrum gezet, in het front van de hele gemeente. De kerk is half gevuld. Er wordt door de beide koren voor de nodige sfeer gezorgd. Meer mensen komen binnen. De dienst gaat voort met een aantal gebeden. Eerst een zachte en bescheiden woordenstroom, letterlijk, dan aanzwellend tot een bijna extatisch bidden, om daarna weer wat te matigen tot een plotseling amen klinkt en alles stil valt. De dienst wordt voller en voller, - wij zijn meer dan een uur verder - er wordt een schriftlezing gehouden, deze zondag 2 Samuel 13, de geschiedenis van Amnon en Tamar. Tamar wordt verkracht door haar broer Amnon. Dat is ook het thema van de preek die door Rev. Matembo wordt uitgesproken. Nu gaan de deuren van de kerk dicht, de preek begint. Zij spreekt vooral de jonge mannen in de dienst direct aan, weliswaar met humor. Het is ons eigen verhaal zegt zij. Moraal, wees als Tamar, durf nee te zeggen als vrouw; wees niet zo ‘foolish’ als Amnon gaat ze door, maak geen misbruik van de gelegenheid, dan ben jij in feite een ‘gek’. Directe toepassing zonder omwegen, want het misbruik, de verkrachtingen en incest nemen eerder toe dan af. Hoe dat komt? Juist door de nadruk en openheid van de HIV-Aids discussie, De promiscuïteit verschuift van buiten naar binnen de familiekring. Deze predikante probeerde met haar directe toepassing van dit verhaal de mensen direct aan te spreken, met een openheid die je eigenlijk niet zou verwachten.
Voor de beide pilot-groepen van TEEZ was het boeiend dat zij dit verhaal als uitgangspunt heeft genomen, want er lagen heel veel overeenkomsten met het Jozefverhaal, zoals de naam Tamar, zij draagt een veelkleurig kleed als Jozef van zijn vader Jacob kreeg en net als de vrouw van Potifar tegen Jozef zei, zegt Amnon tegen Tamar kom bij mij liggen.
Een zo directe toepassing zullen wij denkelijk nooit exegetisch verantwoord vinden, maar is wel heel functioneel. Zo leren wij opnieuw te kijken door de ogen van de ander, precies datgene wat de cursus als bedoeling heeft.
Na de dienst hebben we afscheid genomen van de TEEZ groep uit Kitwe. Tot weerziens, hopen we allen, of in Nederland of in Zambia, liefst beide.
Bart
Keuken en Dopen
Na de dienst hebben we gevraagd of we de keuken mochten zien waar de Haarlemse Doopsgezinden aan hebben meebetaald. Daar wordt wekelijks voor de aidspatiënten van de township gekookt. En ook bij vele andere gelegenheden doet de keuken en de eetzaal goede dienst.
Ik zwierf vervolgens wat over het terrein en kwam bij een groep van ongeveer 25 mensen zo in de leeftijd van15 tot 30 jaar. Ze waren aan het zingen en dansen. Zoals gewoonlijk kon ik mijn voeten niet stil houden en ws. daardoor werd ik snel in de kring gevraagd om mee te dansen. Ze waren blij, volgende week zouden ze allemaal gedoopt worden. Ze vroegen me om met hun te bidden. Het is dan de bedoeling dat ik hardop een gebed uitspreek wat ik ter plekke moet verzinnen. Toch moeilijk: ik weet dat ze woorden goed onthouden, de boodschap, de intentie. Ik heb ze toegewenst dat ze de blijheid die ze nu voleden hun leven lang – met behulp van God – konden behouden. Amen!
Willemien
De markten
Zaterdag 29 augustus
Na een dag zonder programma, wisten we niet wat deze dag zou brengen. Om negen uur zaten we gedrieën aan het ontbijt en daar kwamen onze TEEZ studenten, precies op tijd om aan te schuiven.
Obi had bedacht dat we naar een locale markt in een township van Kitwe gingen. Bij aankomst bleek dat zelfs Rosemary nog nooit op deze markt was geweest. Twee avonden ervoor hadden we een typische Afrikaans diner gehad bij Rosemary. Alle groenten die we gegeten hadden, zoals de blaadjes van pompoenen, blaadjes van zoete aardappel etc lagen keurig opgestapeld. Obi zorgde ervoor dat de vrouwen aan ons uitlegden hoe we de gerechten moeten bereiden. Tevens lieten ze ons de mais zien waar de nishima van wordt gemaakt. Van casave meel kan je ook nishima bereiden maar dan krijg je een meer kaugomachtige substantie, niet zo lekker als puur maismeel. Het volgende deel van de markt bestond uit visjes van minuscuul klein tot wat lijkt op opgerolde drolletjes, alle visjes waren gedroogd. Hierna volgde de noten, waar we een zakje pindameel kochten wat gebruikt wordt voor de bereiding van de groenten.
Na de lunch zijn we naar de grote markt van Kitwe gegaan. Hier hebben we souvenirs gekocht zoals de bijzondere openers bestaande uit 2 schroeven met als handvat een handgesneden dier. Als afsluiter terug naar de lodge waar een Bridalshower aan de gang was. 200 mooi aangeklede vrouwen. De bruid kreeg o.a. een hele keuken (de keukenkastjes, de magnetron, de ijskast, het fornuis stonden te glimmen op het terras), zeker 50 pannen, kopjes, stof om jurken van te maken teveel om op te noemen. Iemand vertelde ons dat de vrouw het merendeel van de cadeaus thuis zou opstapelen en tijdens een volgende bridalshower zou weggeven, dit mocht aangezien de cadeaus nu van haar waren. Alle cadeaus werden 1 voor 1 aangeboden, je naam wordt gezegd je komt dan naar voren en verteld waarom je voor dit specifieke cadeau gekozen hebt, zingt een liedje, doet een dansje en de volgende is aan de beurt. Toen het donker werd om 18.00 uur ging iedereen voldaan weer naar huis.
’s Avonds kwam Jonathan terug van zijn reis uit Lusaka, veel later kwamen ook Marleen en Brian aan uit Zimbabwe: een nieuwe groep werd geformeerd, met vele terugblikken naar de afgelopen fantastische week. Fantastisch qua indrukken, gezelligheid en saamhorigheid niet alleen met onze eigen groep maar ook met onze Zambiaanse vrienden.
Nathalie
Afscheid en weer verder
vrijdag 28 aug
Vandaag hebben wij er alweer een week opzitten. Er wordt afscheid genomen van vier van de reisgenoten. Nynke en Johannes gaan zaterdag ochtend vroeg terug van Lusaka naar Amsterdam, Afke en Chris reizen door via Lusaka en Choma naar Livingstone. Voor de vertrekkenden en de achterblijvers een vreemde gewaarwording. Maar al snel wordt de draad weer opgenomen. Wij drieën, Nathalie, Willemien en Bart besluiten het Dag Hammarksjold memorial te bezoeken. In 1961 stortte het vliegtuig van de Secretaris Generaal van de United Nations neer in de bush nabij Ndola. Nu staat daar een indrukwekkend, zowel als aandoenlijk monument en museum. Indrukwekkend vanwege de impact die de dood van Dag Hammarksjold gehad heeft. Er werd destijds veel van zijn diplomatieke kunde verwacht bij de oplossing van het conflict rond Katanga, België en Congo. Het was ook aandoenlijk, de parkeerplaatsen waren leeg, die voor de Vips, voor de diplomaten, voor de pers, en de algemene parkeerplaats. Wij waren de enige bezoekers deze dag. Een jonge bewaker en gids werd er zelfs enthousiast van en gaf ons een lesje geschiedenis. Aandoenlijk was ook het museum zelf. Aan de wanden de foto’s van het gecrashte vliegtuig en foto’s van Hammarksjolds diplomatieke leven, allemaal vastgeplakt met plakband of met een soort punaise. Veel documenten, brochures en informatie over de UN en Zweden waarvan de houdbaarheidsdatum allang verstreken was en veelal totaal onder het stof. In het midden van de ruimte een enorm borstbeeld van Hammarksjold waarop vanuit een soort dakkapel een vaag licht scheen. En toch was alles niet verleden tijd, of achterhaald, integendeel. Je hebt het gevoel dat je eigen aanwezigheid helpt het stof te verdrijven.
Bart
Giraffen en de toekomst van TEEZ.
donderdag 27 aug
Vandaag een bijzondere dag, voor het laatst met de hele groep.
Er is een waar ‘uitje’ georganiseerd: naar Nsobe. Dat is, voor Zambiaanse begrippen, een klein game-parc. Een prachtig gebied waar we met z’n allen in een open bus gingen (een vrachtwagen met daarop banken gemonteerd). Een prachtige tocht van bijna twee uur waarin we heel veel wild hebben gezien. Het hoogtepunt was letterlijk (!) de giraffen. Met een kleintje. Veel van de Zambianen waren hier ook nog nooit geweest, hoewel het maar 1 ½ uur rijden is. Ook voor hen was het een hele belevenis.
Na de lunch in het park de allerlaatste TEEZ bijeenkomst met als onderwerp: gaan we verder en hoe dan? Omdat een en ander bedoeld is voor de Zambianen kregen zij als eerste het woord. Allemaal wilden ze graag verder. Niet alleen voor zich zelf, maar omdat het voor hen duidelijk is dat verdieping noodzakelijk is om werkelijk verder te komen. Over de vraag of het nu Nieuwe of Oude Testament moest zijn liepen de meningen wat uiteen. Ook alle Nederlanders wilden graag verder. Al pratend neigden we allemaal toch erg naar het NT, bijvoorbeeld het Marcusverhaal. Het bestuur van de zending had nog een korte vergadering met de drie dominees en daarna naar huis om ons te kleden voor het avondfeest. Willemien
donderdag 27 augustus 2009
Afscheid in Kitwe
De mensen van de United Church of Zambia en TEEZ in Kitwe namen groots afscheid van ons. Een professionele dans- en muziekgroep liet ons kennismaken met dansen uit verschillende delen van Zambia. En er was heerlijk traditioneel food. Dit zullen we allemaal niet snel vergeten....
Abonneren op:
Posts (Atom)
